Suçu ve Suçluyu Övme Suçu

Suçu ve suçluyu övme suçu (TCK m.215), işlenmiş bir suçu veya bu suçu işlemiş kişiyi alenen öven kimsenin cezalandırılmasını düzenler. Bu suçla toplum düzeni, kamu barışı ve adalet duygusu korunmak istenir.

Suçun Tanımı

Türk Ceza Kanunu’nun 215. maddesine göre, işlenmiş bir suçu veya bu suçu işlemiş olan kişiyi alenen öven kimse cezalandırılır. Amaç, suçun ve suçlunun meşrulaştırılmasını ve kamu vicdanının zedelenmesini önlemektir.

Korunan Hukuki Değer

Bu suçla korunan hukuki değer, toplumun suç ve suçluya karşı duyduğu adalet ve güven duygusudur. Kamu düzeninin ve toplumsal barışın korunması hedeflenir.

Suçun Unsurları

Fail

Herkes bu suçun faili olabilir; özel bir nitelik aranmaz.

Mağdur

Mağdur toplumun kendisidir; suç kamu düzenine yöneliktir.

Maddi Unsur

İşlenmiş bir suçu veya suçluyu alenen övme eylemidir. Övme; sözlü beyanlar, yazılar, sosyal medya paylaşımları, afişler, sloganlar veya miting konuşmalarıyla gerçekleştirilebilir.

Manevi Unsur

Suç kasten işlenir. Fail, övdüğü fiilin suç olduğunu bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. Taksirle işlenmesi mümkün değildir.

Aleniyet Şartı

Eylemin alenen gerçekleştirilmesi gerekir. Övme fiili, belirli bir topluluğun ya da kamunun duyabileceği şekilde yapılmalıdır. Sınırlı ve özel ortamda yapılan övgüler bu suçu oluşturmaz.

Suçun Konusu

Övülen fiil mutlaka kanunen suç sayılan bir davranış olmalıdır. Örneğin hırsızlık, adam öldürme veya terör eylemini övmek bu kapsamda değerlendirilir. Henüz işlenmemiş bir suçu övmek bu madde kapsamında değildir.

Cezası

Suçu ve suçluyu övme suçunun cezası 2 yıla kadar hapis cezasıdır. Hakim, somut olayın özelliklerine göre cezayı erteleyebilir veya adli para cezasına çevirebilir.

Nitelikli Hali

Bu suçun kanunda ayrıca düzenlenmiş bir nitelikli hali bulunmamaktadır. Ancak eylemin kamu düzenini bozma tehlikesi yaratacak nitelikte olması değerlendirmede önem taşır.

Basın-Yayın Yoluyla İşlenmesi

Övme eylemi basın, televizyon, gazete veya sosyal medya gibi iletişim araçlarıyla yapılmışsa aleniyet unsuru gerçekleşmiş olur. Bu durum cezanın belirlenmesinde dikkate alınabilir.

Yargı Uygulaması

Yargıtay uygulamasına göre, suçun oluşması için övme eyleminin kamu düzenini bozma tehlikesi yaratacak nitelikte olması gerekir. Her övgü cezalandırılmaz; somut olayın toplumsal etkisi değerlendirilir.

Sonuç

Suçu ve suçluyu övme suçu, ifade özgürlüğü sınırlarını aşarak suç ve suçluyu meşrulaştırma veya özendirme potansiyeli taşıyan eylemleri cezalandırmayı amaçlar. Ancak her eleştiri veya yorum bu kapsamda değildir; önemli olan övme niteliğinin suçluyu veya fiilini yüceltici şekilde ortaya konulmasıdır.