Call us now:
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu’nun 611 ve devamı maddelerinde düzenlenen; bir tarafın (bakım borçlusu) diğer tarafın (bakım alacaklısı) yaşamı boyunca bakım ve gözetimini üstlendiği, buna karşılık bakım alacaklısının da malvarlığının tamamını veya bir kısmını devretmeyi taahhüt ettiği, iki tarafa borç yükleyen ivazlı bir sözleşmedir.
1. Taraflar
- Bakım alacaklısı: Yaşlı, hasta veya ilerleyen dönemde bakıma muhtaç olabileceğini düşünen kişidir.
- Bakım borçlusu: Bakım yükümlülüğünü üstlenen ve çoğu zaman mirasçı olmayan ya da bakım alacaklısının güvendiği kişidir.
2. Şekil Şartı
Bu sözleşme resmî şekilde düzenlenmelidir. Noter huzurunda yapılmalı ve resmî senet olarak düzenlenmelidir. Aksi hâlde sözleşme geçersiz olur (TBK m. 611/2).
3. Konu ve Kapsam
Bakım borçlusu, bakım alacaklısına yaşamı boyunca:
- Barınma, beslenme, giyim ve sağlık gibi temel ihtiyaçları sağlama,
- Manevî destek ve ilgilenme,
- Gerektiğinde hastane ve bakım işlemlerini yürütme
yükümlülüklerini üstlenir.
Buna karşılık bakım alacaklısı, bir taşınmazın devrini yapabilir veya belirli bir malvarlığı hakkını bakım borçlusuna bırakabilir.
4. Hukuki Sonuçlar
- Sözleşme, bakım alacaklısının ölümüyle sona erer.
- Yükümlülükler yerine getirilmezse bakım alacaklısı veya mirasçıları fesih davası açabilir.
- Bakım borçlusu da, alacaklının bakım yükümlülüğünü imkânsız kılan davranışları nedeniyle fesih hakkını kullanabilir.
5. Fesih Sebepleri
- Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı davranması,
- Bakım borçlusunun yükümlülüklerini ihmal etmesi,
- Bakım alacaklısının bakım yapılmasını imkânsız kılan tutumları,
- Tarafların karşılıklı anlaşması.
6. Hukuki Koruma ve Denetim
Bakım borçlusu, devraldığı taşınmazı kendi adına tescil ettirebilir. Ancak kötü niyetli davranış söz konusuysa, mirasçılar sözleşmenin iptali veya tenkis davası açabilir.
Bakım borçlusu yükümlülüklerini yerine getirmezse, bakım alacaklısı sözleşmenin feshi ile birlikte devredilen malın iadesini talep edebilir.
7. Miras ve Tapu Yönü
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi bir miras sözleşmesi değildir; ancak miras hukukunu doğrudan etkiler. Bu sözleşme ile yapılan devirler miras payını azaltabilir. Bu nedenle saklı pay sahibi mirasçılar tenkis davası açarak haklarını koruyabilir.
Sonuç
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bakıma muhtaç kişilerin yaşam güvencesini sağlamak amacıyla kullanılan önemli bir hukuki araçtır. Ancak ciddi sonuçlar doğurduğundan noter huzurunda düzenlenmeli, taraf iradeleri açıkça ortaya konulmalı ve bakım borçlusunun yükümlülükleri ayrıntılı şekilde belirlenmelidir.