Konutu Terk Etmeme (Ev Hapsi) Tedbiri

Konutu Terk Etmeme (Ev Hapsi) Tedbiri Nedir?

Konutu terk etmeme tedbiri, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 109. maddesinde düzenlenen adli kontrol türlerinden biridir. Bu tedbirde kişi, tutuklama kararı verilmeden kendi konutunda belirlenen süre boyunca kalmaya zorlanır. Uygulamada bu tedbir “ev hapsi” olarak adlandırılır.

Tedbir, kişiyi cezaevine göndermeden özgürlüğünü konutla sınırlama amacı taşır.

Hangi Durumlarda Uygulanır?

Konutu terk etmeme tedbiri genellikle şu durumlarda uygulanır:

• Tutuklama şartları bulunmakla birlikte daha hafif bir tedbirle amaç sağlanabiliyorsa,
• Kaçma şüphesi varsa,
• Delilleri karartma ihtimali bulunuyorsa,
• Toplum güvenliği açısından risk görülüyorsa,
• Çocuk sanıklar için tutuklamaya alternatif olarak,
• Soruşturma veya kovuşturmada kişinin serbest kalmasının sakıncalı görüldüğü hallerde.

Kim Karar Verir?

• Soruşturma aşamasında Sulh Ceza Hakimliği,
• Kovuşturma aşamasında davaya bakan mahkeme.

Cumhuriyet savcısı soruşturma sırasında adli kontrol talebinde bulunabilir.

Tedbir Nasıl Uygulanır?

• Kişinin konutu terk etmesi yasaklanır.
• Çoğunlukla elektronik kelepçe uygulanır.
• Denetimli Serbestlik birimi tarafından takip edilir.
• Kişi belirlenen adres dışına çıkamaz; zorunlu hallerde mahkemeden izin alınabilir.
• Tedbirin kapsamı (apartman boşluğu, bahçe, site alanı vb.) kararda açıkça belirtilir.

Süresi Ne Kadardır?

Konutu terk etmeme tedbiri için kanunda özel bir üst süre düzenlenmemiştir. Ancak:

• Tedbir, tutuklama yerine uygulandığından ölçülülük ilkesine uygun makul sürelerle sınırlı olmalıdır.
• Hakim veya mahkeme belirli aralıklarla tedbiri gözden geçirmek zorundadır.
• Kişi veya müdafii her zaman tedbirin kaldırılmasını ya da hafifletilmesini talep edebilir.

Tedbirin Kaldırılması veya Değiştirilmesi

Konutu terk etmeme kararının:

• Tamamen kaldırılması,
• Daha hafif bir adli kontrol tedbirine çevrilmesi (örneğin imza yükümlülüğü)

talep edilebilir.

Kaldırma talebi özellikle şu durumlarda kabul edilebilir:

• Delillerin büyük ölçüde toplanmış olması,
• Kaçma şüphesinin ortadan kalkması,
• Tedbire uzun süre uyulmuş olması,
• Ölçülülük ilkesinin ihlal edilmesi,
• Sağlık, çalışma veya eğitim gibi zorunlu sebeplerin bulunması.

Tedbire Uymamanın Sonuçları

Konutu terk etmeme yasağına aykırı davranılması halinde:

• Denetimli Serbestlik birimi ihlali rapor eder,
• Durum Cumhuriyet savcılığına bildirilir,
• CMK 112 uyarınca kişi tutuklanabilir.

İhlal, doğrudan tutuklama sebebi olabilir.

Elektronik Kelepçe ile Uygulama

Tedbirin etkin şekilde denetlenmesi için çoğu zaman elektronik kelepçe kullanılır. Sistem:

• Konuttan çıkıldığında,
• Sinyal kesildiğinde,
• Belirlenen alan dışına çıkıldığında

otomatik uyarı verir.

İtiraz

Konutu terk etmeme kararına karşı:

• Tebliğden itibaren 7 gün içinde,
• İlgili Sulh Ceza Hakimliğine

itiraz edilebilir. İtiraz reddedilse bile belirli aralıklarla kaldırma talebi yeniden yapılabilir.