Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu »

1 Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu (TCK m.116)

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu (TCK m.116)

1. Suçun Konusu ve Korunan Hukuki Değer

Konut dokunulmazlığının ihlali suçu ile korunan hukuki değer kişinin konut ve işyerindeki huzuru, özel hayatı ve barınma özgürlüğüdür. Konutun büyüklüğü, niteliği veya kullanım amacı önemli değildir; kişinin fiilen oturduğu veya barındığı her yer konut kapsamındadır.

Konut sayılan yerler:

Ev, daire, yazlık
Müstakil evin bahçesi
Eklentiler (balkon, depo, garaj, kömürlük gibi)
Kişinin sürekli olmasa bile geçici olarak barındığı yer (otel odası dâhil)

2. Suçun Tanımı

TCK m.116/1’e göre; bir kimsenin konutuna rızası olmadan girmek veya rızaya aykırı olarak konuttan çıkmamak suçtur.

Suç iki şekilde işlenebilir:

Konut veya eklentiye rıza olmadan girmek
Rıza ile girilen konuttan çıkması istenirken çıkmamak

Rıza, konutta oturma yetkisine sahip gerçek kişi tarafından verilmelidir (malik olmak şart değildir).

3. Suçun Unsurları

a) Fail

Herkes olabilir; özgü suç değildir.

b) Mağdur

Konutun fiili hâkimiyetine sahip kişi mağdurdur. Malik olmak zorunlu değildir; kiracı veya fiilen oturan kişi de mağdur olabilir.

c) Hareketler

Kapıyı kırarak girme
Kapının açık olmasından yararlanarak girme
Pencereden girme
Sahte anahtar, maymuncuk vb. ile girme
Rıza ile girip çık çağrısına rağmen kalmaya devam etmek

d) Manevi Unsur

Suç kastla işlenebilir; olası kast yeterlidir.

4. Cezası

Basit Hâl (m.116/1)

6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası.

Silahla, birden fazla kişiyle birlikte veya gece vakti işlenmesi (m.116/4)

Ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis.

İşyeri Dokunulmazlığı (m.116/2)

İşyeri için ceza: 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası.

Kamu görevlisinin görevinin verdiği yetkiyi kötüye kullanarak işlemesi (m.116/3)

Ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis.

5. Suçun Nitelikli Hâlleri

a) Gece Vakti

Gece vakti işlenirse ceza artırılır (güneş battıktan 1 saat sonra başlayıp, doğmadan 1 saat önceye kadar).

b) Silahla İşleme

Saldırı veya savunma amacıyla kullanılmaya elverişli her türlü alet silah sayılabilir.

c) Birden Fazla Kişiyle Birlikte

Müşterek faillik değerlendirmesi yapılmasa bile nitelikli hâl oluşur.

d) Kamu Görevini Kötüye Kullanarak İşleme

Polis veya zabıtanın hukuka aykırı şekilde eve girmesi bu kapsama girebilir.

6. Şikâyete Tabi Olması

Suç şikâyete bağlıdır.
Şikâyet süresi: 6 ay
Şikâyet olmazsa kamu davası açılamaz.

7. Teşebbüs – İştirak – İçtima

Teşebbüs

Fail içeri giremeden engellenirse teşebbüs oluşur (örneğin kapıyı zorlamaya başlamak).

İştirak

Birlikte girme, yardım etme veya azmettirme mümkündür.

İçtima

Yağma, hırsızlık, mala zarar verme gibi suçlarla birlikte işlenirse gerçek içtima uygulanır.
Örneğin hırsızlık amacıyla eve girilmesi halinde hem hırsızlık hem de konut dokunulmazlığının ihlali suçu oluşur.

Yargıtay uygulamasında, hırsızlık amacıyla eve girilmesi hâlinde konut dokunulmazlığı suçu ayrıca oluşmaktadır.

8. Uygulamada Sık Görülen Durumlar

Aile içi tartışmalarda eve zorla girilmesi

Eş, eski eş, kardeş veya akraba fark etmeksizin rıza olmadan konuta girilmesi suçtur.

Kiracı – malik ihtilafları

Malikin, kiracının rızası olmadan eve girmesi suç oluşturur; mülkiyet hakkı değil fiili hâkimiyet önemlidir.

Haciz işlemlerinde zabıta/polis eşliği

Memurun hukuka aykırı giriş yapması nitelikli hâl oluşturabilir.

Boşanmış eşin eski ortak konuta rıza olmadan girmesi

Fiili hâkimiyete sahip olmayan eski eşin konuta girişi suçtur.

9. Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi

Yetkili mahkeme: Suçun işlendiği yer mahkemesi