Kasten Öldürmeye Teşebbüs Suçu ve Cezası

Kasten öldürmeye teşebbüs, bir kimsenin öldürme kastıyla gerçekleştirdiği fiilin elverişli hareketlerle icra edilmesine rağmen mağdurun ölmemesi durumudur. Bu halde failin kastı öldürmeye yöneliktir; ancak netice (ölüm) gerçekleşmemiştir.

Bu suç, Türk Ceza Kanunu’nun 35. ve 81. maddeleri kapsamında değerlendirilir:

• TCK m.81: Kasten öldürme suçunu tanımlar.
• TCK m.35: Teşebbüs hükümlerini düzenler.

Suçun Unsurları

Fail ve Mağdur

Herhangi bir kişi fail veya mağdur olabilir. Failin öldürme kastı bulunmalıdır.

Kast Unsuru

Failin hareketi öldürmeye yönelik olmalı; yalnızca yaralama kastıyla hareket edilmemelidir. Amaç mağdurun yaşamına son vermek olmalıdır.

Fiil

Fiil, elverişli hareketlerle icra edilmelidir (örneğin ateş etmek, bıçakla hayati bölgeye saldırmak gibi). Basit tehdit veya hafif yaralama, kasten öldürmeye teşebbüs sayılmaz.

Netice

Mağdur ölmemiş olmalıdır. Eğer mağdur ölürse suç “kasten öldürme”, ölmezse “kasten öldürmeye teşebbüs” olur.

Teşebbüsün Koşulları (TCK m.35)

1. Failin kastının tamamı öldürmeye yönelik olmalıdır.
2. Fail icra hareketlerine başlamış olmalıdır.
3. Netice (ölüm), failin elinde olmayan nedenlerle gerçekleşmemelidir.
4. Fiil elverişli hareketlerle yapılmış olmalıdır.

Cezalandırma

Kasten öldürmeye teşebbüs, tamamlanmış suça göre daha az cezayı gerektirir.

TCK m.35/2 uyarınca, fail meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis yerine 9 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Somut olayın özelliklerine göre ceza değişebilir:

• Fiil ciddi ölüm tehlikesi yaratmışsa ceza üst sınıra yakın belirlenebilir.
• Mağdurun şans eseri kurtulması veya tehlikenin nispeten hafif olması halinde ceza alt sınırdan verilebilir.

Nitelikli Haller (TCK m.82’ye Göre)

Kasten öldürmeye teşebbüs aşağıdaki hallerde işlenmişse ceza artırılır:

• Tasarlayarak,
• Canavarca hisle veya eziyet çektirerek,
• Çocuğa ya da kendini savunamayacak kişiye karşı,
• Kamu görevlisine görevinden dolayı,
• Yakın akrabaya karşı,
• Yangın, su baskını, patlama gibi tehlikeli yöntemlerle,
• Suçu gizlemek veya delilleri yok etmek amacıyla,
• Kan gütme saikiyle.

Bu durumlarda ceza genellikle 12 yıldan 20 yıla kadar (veya daha yüksek aralıkta) belirlenebilir.

Yargıtay Uygulaması

Yargıtay içtihatlarına göre:

• Yaralama kastı ile öldürme kastı dikkatle ayrılmalıdır.
• Kullanılan araç, hedef alınan bölge, darbe sayısı, saldırı yönü ve olay sonrası davranışlar değerlendirilir.
• Örneğin mağdurun başına ateş edilmesi ve ölümün gerçekleşmemesi hâlinde genellikle kasten öldürmeye teşebbüs kabul edilir.
• Buna karşılık hayati olmayan bölgeye hafif yaralama söz konusuysa kasten yaralama suçu oluşabilir.

Teşebbüsten Gönüllü Vazgeçme

Fail, öldürme fiilinden kendi iradesiyle vazgeçerse (örneğin mağdura yardım ederse) gönüllü vazgeçme hükümleri uygulanır (TCK m.36). Bu durumda fail yalnızca gerçekleşen neticeden (örneğin yaralamadan) sorumlu tutulur.

Sonuç

Kasten öldürmeye teşebbüs suçu; öldürme kastı ile hareket eden, elverişli fiilleri gerçekleştiren ancak ölüm neticesi doğmayan failin sorumluluğunu düzenler. Ceza, somut olayın özelliklerine göre 9 yıldan 20 yıla kadar hapis aralığında değişebilir. Nitelikli hallerde ceza artırılır, gönüllü vazgeçme hâlinde ise azaltılabilir.