Call us now:
Şiddetli geçimsizlik, Türk Medeni Kanunu’nda “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” olarak düzenlenen ve en sık başvurulan çekişmeli boşanma sebebidir. Eşler arasında ortak yaşamı sürdürmeyi objektif olarak imkânsız hale getiren yoğun tartışmalar, saygı kaybı, psikolojik şiddet veya ciddi iletişimsizlik bu kapsamda değerlendirilir.
Bu yazıda şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasının hukuki dayanakları, dava süreci, deliller, kusur durumu ve nafaka–tazminat ilişkisi ele alınmaktadır.
1. Şiddetli Geçimsizliğin Hukuki Tanımı
Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesine göre evlilik birliği, eşlerden ortak hayatı sürdürmeleri artık beklenemeyecek ölçüde temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir.
Mahkeme, evliliğin sürdürülüp sürdürülemeyeceğini şu kriterlere göre değerlendirir:
- Eşler arasındaki uyuşmazlıkların şiddeti
- Tartışmaların boyutu ve sıklığı
- İletişimin tamamen kopmuş olması
- Evlilik birliğinin amacına hizmet etmemesi
- Ortak hayatın çekilmez hale gelmesi
Değerlendirme her somut olayın özelliklerine göre yapılır.
2. Şiddetli Geçimsizlik Oluşturan Davranışlar
Her tartışma boşanma sebebi değildir; ancak aşağıdaki davranışlar evlilik birliğini temelinden sarsabilir:
Sürekli ve ağır tartışmalar
Bağırma, agresif tutumlar ve ilişkiyi zedeleyen sürekli çatışmalar.
Hakaret ve küçük düşürücü sözler
Mahkemeler tarafından ağır kusur olarak değerlendirilebilir.
Duygusal, psikolojik veya ekonomik şiddet
Baskı, tehdit, aşırı kıskançlık, ilgisizlik veya ekonomik kontrol.
Sadakat yükümlülüğünü zedeleyen davranışlar
Güven kaybına yol açan fiiller.
Aile müdahalesi
Eşin ailesi nedeniyle baskı ve sürekli tartışma yaşanması.
Evlilik yükümlülüklerinin ihlali
Eve ve eşe karşı ilgisizlik, destek olmama.
3. Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Dava Dilekçesi
Boşanma süreci aile mahkemesine sunulan dilekçe ile başlar. Dilekçede:
- Şiddetli geçimsizlik nedenleri
- Tarafların iddiaları
- Deliller
- Nafaka, tazminat ve velayet talepleri
yer almalıdır.
Delillerin Toplanması
Boşanma davalarında delil büyük önem taşır. Kullanılabilecek deliller:
- Tanık beyanları
- Mesajlaşmalar ve yazışmalar
- Hukuka uygun ses kayıtları
- Sosyal medya paylaşımları
- Polis tutanakları
- Doktor raporları
- Kamera görüntüleri ve fotoğraflar
Delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi zorunludur.
Ön İnceleme ve Tahkikat
Mahkeme tarafları dinler, tanıkları sorgular ve delilleri değerlendirir.
Karar
Evlilik birliğinin sürdürülemez olduğu kanaatine varılırsa boşanmaya karar verilir.
4. Kusur Değerlendirmesi
Kusur oranı boşanmanın mali ve kişisel sonuçlarını doğrudan etkiler.
Tazminat
Daha ağır kusurlu eş, diğer tarafa maddi ve manevi tazminat ödeyebilir.
Nafaka
Daha az kusurlu veya kusursuz eş lehine yoksulluk nafakası bağlanabilir.
Velayet
Velayet kararı çocuğun üstün yararı esas alınarak verilir; kusur da değerlendirmeye dâhil edilir.
5. Davanın Süresi
- Ortalama 6–24 ay sürebilir.
- Delil ve tanık sayısının fazla olması süreyi uzatabilir.
- Tarafların uzlaşması süreci kısaltabilir.
6. Avukat Tutmak Zorunlu mu?
Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasında avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak delil sunumu, kusur tespiti, nafaka ve tazminat talepleri ile velayet gibi konular teknik olduğundan bir boşanma avukatı ile ilerlemek hak kayıplarını önleyebilir.
Sonuç
Şiddetli geçimsizlik, boşanma davalarında en geniş kapsamlı sebeptir. Evliliğin sürdürülemez hale geldiğinin somut delillerle ortaya konması ve kusur durumunun doğru belirlenmesi davanın sonucunu etkiler. Sürecin sağlıklı yürütülmesi için hukuki destek önem taşır.